Phí cảm xúc vào chỗ không người nhận

Càng ngày AI càng kinh.

Những chiếc video.

Những bức ảnh.

Chỉ mấy tháng trước thôi vẫn còn phân biệt được.

Nhưng giờ căng con mắt không nhìn ra nổi nó là thật hay giả.

Những thứ giật gân được tạo ra sau vài prompt, thu hút chục ngàn lượt tương tác.

Rồi với một bức tranh đẹp, một bài nhạc hay, trước khi cho phép bản thân thực sự đắm mình vào cái đẹp, ta cũng tự hỏi:

“Cái này do AI hay do người làm nhỉ?”

Người ta nghi ngờ, và rồi người ta mong, mong rằng tạo nên bức tranh ấy là một đôi tay có thật.

Lúc này, mình mới thực sự hiểu hết ý nghĩa của cái thiếu vắng tính người ấy của AI. Chính mình cũng không ít lần tự hỏi như thế trước một nội dung ảnh hoặc video nào đó. Và chính mình cũng đôi lần có chút thất vọng khi biết rằng nó được tạo nên bởi AI.

Chúng ta muốn tin rằng có một ai đó – bằng trái tim, bàn tay, trải nghiệm và kinh nghiệm sống của mình – đã tạo nên tác phẩm này. Chứ không phải một cỗ máy.

Bởi chúng ta không chỉ muốn thấy cái đẹp, mà còn muốn tin vào cái đẹp đó, tin rằng nó là kết quả của thời gian, của tình yêu, của một ai đó đã thật sự sống và cảm nhận.

Cái ta xem, cái ta cảm

Mình nhận ra, thứ ta rung động không chỉ là hình ảnh, mà là tâm hồn sau hình ảnh.

Bạn thấy đấy, con người ta có thể khóc khi đọc một đoạn văn đơn giản, vì biết nó là những dòng nhật ký thật. Có thể ngồi thật lâu trước một bức tranh cũ kỹ, chỉ vì họ biết người họa sĩ vẽ nó khi đang vật lộn với nỗi cô đơn. Cái khiến ta chạm không phải chỉ là ánh sáng, bố cục hay kỹ thuật mà là niềm tin rằng có một tâm hồn đã gửi gắm vào đó điều gì rất thật.

Khi xúc động trước một sản phẩm do AI tạo ra, ta thấy mình… bị lừa. Không phải AI sai. Mà là mình đã “phản ứng cảm xúc” với một thứ không hề có cảm xúc. Ta cảm thấy hụt hẫng, vì cảm xúc là thứ thiêng liêng. Ta không muốn phí nó vào chỗ không người nhận.

Và thế là, chúng ta đang bước vào một thời đại mà cảm xúc cũng cần được xác thực. Cái đẹp cũng cần có nguồn gốc. Và sự rung động không còn đến từ bề mặt, mà đến từ chiều sâu và sự kết nối thông qua chính tác phẩm ấy.

Thế nên con người sẽ khắt khe hơn trong thế giới đầy thứ giả lập. Chúng ta có lẽ sẽ không dễ rung động với một thứ vô danh, không rõ nguồn. Ta sẽ bắt đầu tìm kiếm lại những câu chuyện thật, những trải nghiệm thật, dù chúng có thể không trơn tru, không hoàn hảo, đầy những vụng về. Những bức viết tay. Một bức ảnh không chỉnh sửa. Một người kể chuyện đời mình, không cầu kỳ, không làm màu.

Và đó có lẽ là cách con người chúng ta, bằng bản năng rất người, giữ lại phần “người” trong mình.

Cái ta cần làm

Có lẽ điều tốt đẹp nhất ta có thể làm là học cách lắng nghe xu hướng này như một lời nhắc: sống thật hơn, tạo ra những giá trị thật hơn, và kể những câu chuyện chỉ con người mới kể được. Và trong thế giới mà ai cũng có thể tạo nội dung, thì chính sự sống động của tâm hồn con người sẽ là điều khiến tác phẩm của bạn trở nên không thể sao chép.

Đọc thêm:

Post Views: 269